download zoom attendee guide how do i download zoom on my huawei zoom meeting app download for windows 10 free - zoom meeting app download for windows 10 free app zoom.us.app free download zoom cloud meeting app for windows 10 zoom download in windows free download zoom app for online classes
२१ मंसिर २०७९, बुधबार Wednesday 7 December, 2022

पटकपटक ‘जम्प’ गरेर विश्वराज पोखरेल बन्लान् त प्रहरी महानिरीक्षक ?

 शुक्रबार, बैशाख १६ २०७९  

काठमाडौं – ३० वर्षे सेवा अवधिका कारण प्रहरी महानिरीक्षक शैलेश थापा क्षेत्री बिदा हुँदैछन् । अवकास पाउनुभन्दा एक महिना पहिले नै बिदामा बस्ने चलन रहे पनि महानिरीक्षक थापा बिदामा बस्न पाएनन् । स्थानीय तहको निर्वाचन मिति नजिकै आएका कारण प्रहरी परिचालन लगायतका काममा असर पर्ने भन्दै सरकारले थापालाई बिदामा बस्न दिएको छैन ।

 

सरकारले बिदामा बस्न नदिए पनि वैशाख १९ गतेपछि उनी अनिवार्य अवकाशमा जाँदैछन् र त्यसपछि प्रहरी संगठनले नयाँ महानिरीक्षक पाउने निश्चित छ । नेपाल प्रहरीको नियमावलीमा प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक अर्थात् एआईजी मध्येबाट बढुवा गरी प्रहरी महानिरीक्षक बनाउने उल्लेख छ । प्रहरी नियमावली, २०७१ को नियम ४१ मा एआईजी मध्येबाट सरकारले चाहेको व्यक्तिलाई महानिरीक्षक बनाउन सक्ने उल्लेख छ । नियमावलीको नियम ४१ मा यस्तो व्यवस्था छ–

४१. प्रहरी महानिरीक्षक पदमा बढुवा ः यस नियमावलीको नियम २८ मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि प्रहरी महानिरीक्षक पदमा बढुवा गर्दा प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षकहरू मध्येबाट र प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षकहरू नभएको अवस्थामा प्रहरी नायब महानिरीक्षकहरू मध्येबाट ज्येष्ठता, कार्यकुशलता, कार्यक्षमता, उत्तरदायित्व वहन गर्न सक्ने क्षमता, नेतृत्व वहन गर्न सक्ने कुशलता तथा आफूभन्दा मुनिको प्रहरीलाई प्रोत्साहन र परिचालन गर्न सक्ने सामर्थ्यको आधारमा नेपाल सरकारले उपयुक्त देखेको उम्मेदवारलाई प्रहरी महानिरीक्षक पदमा बढुवा गर्नेछ ।

यसरी एआईजी मध्येबाट आईजीपीमा बढुवा गर्ने कानूनी व्यवस्था अनुसार अबको केही दिनमै नेपाल प्रहरीमा नयाँ आईजीपी आउनेछन् । वैशाख १९ गतेपछि नयाँ आईजीपीको फुली लगाउन चारजना एआईजीहरु प्रतिस्पर्धामा छन् । हाल प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षकहरु विश्वराज पोखरेल, सहकुल बहादुर थापा, धिरज प्रताप सिंह र रवीन्द्र धानुक प्रहरी महानिरीक्षकको प्रतिस्पर्धामा अगाडि देखिएका छन् ।

यी चारै जना एआईजी २०४९ साल चैत १२ गते प्रहरी निरीक्षकबाट प्रहरी सेवा प्रवेश गरेका हुन् । हाल प्रहरी महानिरीक्षकको प्रतिस्पर्धामा रहेका एआईजीमध्ये वरिष्ठताका आधारमा विश्वराज पोखरेल एक नम्बरमा छन् । सहकुल बहादुर थापा दुई नम्बरमा छन् भने धिरज प्रताप सिंह तीन र रवीन्द्र धानुक चार नम्बरमा छन् । अन्य एआईजी भने आईजीपी शैलेश थापा क्षेत्रीसँगै अनिवार्य अवकाशमा जाँदैछन् ।

हाल नेपाल प्रहरीको महानिरीक्षक अर्थात् आईजीपीको उम्मेदवारको रुपमा वरिष्ठताका आधारमा एक नम्बरमा रहेका विश्वराज पोखरेलले हालको पदसम्म आइपुग्न पटकपटक अप्रत्यासित जम्प गरेका छन् । २०४९ चैत १२ मा प्रहरी निरीक्षकका रुपमा सेवा प्रवेश गर्दा उनी १६ नम्बरमा थिए । त्यतिबेला धिरजप्रताप सिंह एक नम्बरका इन्स्पेक्टर थिए ।


इन्स्पेक्टरबाट डिएसपी हुने समयमा पनि धिरजप्रताप सिंह एक नम्बरमै बढुवा भएका थिए भने विश्वराज पोखरेल १८ औं नम्बरमा डिएसपी बनेका थिए । २०६१ सालमा डिएसपी हुँदा पोखरेलको सूची १८ औं नम्बरमा थियो । २०६९ सालमा एसपी हुँदा पनि धिरजप्रताप सिंह एक नम्बरमै बढुवा हुँदा पोखरेल ५ नम्बरमा एसपी भएका थिए । एसपीको बढुवामा धिरजप्रताप सिंह एक नम्बर, उत्तम सुवेदी दुई नम्बर, दिवेश लोहनी तीन नम्बर, बसन्त कुमार लामा चार नम्बर र विश्वराज पोखरेल पाँच नम्बरको वरीयतामा एसपी बनेका थिए ।

तर एसपीबाट एसएसपी बन्ने समयमा भने विश्वराजले ठूलै छलाङ मारेका थिए । एसएसपी बन्ने समयमा एक नम्बरका सिंह, दुई नम्बरका सुवेदी, तीन नम्बरका लोहनी र चार नम्बरका लामालाई उछिनेर पोखरेल एक नम्बरमा बढुवा हुन सफल भएका थिए ।

उनले आफू एक नम्बरमा बढुवा हुनका लागि प्रहरी संगठनको कर्मचारी प्रशासनमा बसेर काम गर्न पाएका थिए । प्रहरी संगठनको ‘कप्र’ अर्थात् कर्मचारी प्रशासन त्यस्तो शाखा हो, जहाँबाट प्रहरी कर्मचारीको मूल्यांकन फारम भरिन्छ र नम्बर चढाइन्छ । त्यसबाहेक तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक उपेन्द्रकान्त अर्यालसँग नजिक रहेका कारण उनले बढुवामा एकैपटक ४ जनालाई पछाडि पारेर छलाङ मारेका थिए । तर उनले छलाङ मार्नुका पछाडि रेकर्डमा दर्ज हुने गरी कुनै उल्लेखनीय काम भने गरेका थिएनन् ।

तत्कालीन समयमा विश्वराज पोखरेल एक नम्बरमा, धिरजप्रताप सिंह दुई नम्बरमा, उत्तम सुवेदी तीन नम्बरमा, बसन्त लामा चार नम्बरमा, दिवेश लोहनी पाँच नम्बरमा र रवीन्द्र धानुक ६ नम्बरमा एसएसपीमा बढुवा भएका थिए । त्यतिबेला सहकुल बहादुर थापा भने एसएसपी बन्नबाट छुटेका थिए ।

डीआईजी र एआईजीमा पनि पोखरेलको छलाङ, पद सिर्जना गरेर बढुवा

अप्रत्यासित छलाङ मारी एक नम्बरमा एसएसपीमा बढुवा भएका पोखरेलले डीआईजी बन्ने समयमा पनि त्यसैगरी छलाङ मारे । नेपाल प्रहरीका तत्कालीन डीआईजी सुशील भण्डारीको सडक दुर्घटनामा मृत्यु भएपछि रिक्त रहेको डीआईजीको एक पदमा तत्कालीन केपी ओली सरकारले पोखरेललाई बढुवा ग¥यो । जतिबेला पोखरेललाई डीआईजी बनाइएको थियो, त्यतिबेला पूर्व आईजीपी ठाकुर ज्ञवाली ब्याचका वीरेन्द्र श्रेष्ठ सिनियर एसएसपी थिए । पोखरेलको ब्याचभन्दा दुई ब्याच र तीन वर्ष सिनियर रहेका श्रेष्ठलाई डीआईजी नबनाई तत्कालीन सरकारले भविष्यमा आईजीपी बनाउने उद्देश्यका साथ पोखरेललाई डीआईजीमा बढुवा गरेको थियो ।

पोखरेल २०७६ वैशाख १९ गते एकल बढुवाबाट डीआईजी बनेका थिए । उनी डीआईजी बनेसँगै आईजीपीको प्रतिस्पर्धामा एकल उम्मेदवार बनेका थिए । पोखरेल डीआईजी बनेको केही समयपछि मात्रै सहकुल बहादुर थापा, धिरजप्रताप सिंह, उत्तम सुवेदी, रवीन्द्र धानुक लगायतलाई डीआईजी बनाइएको थियो ।

डीआईजीबाट एआईजी बनाउने समयमा पनि विश्वराज पोखरेलका लागि तत्कालीन सरकारले नयाँ पद सिर्जना गरेको थियो । तत्कालीन उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेलको जोडबलमा एआईजीको नयाँ पद सिर्जना गरी पोखरेललाई भावी आईजीपीका रुपमा तयार पार्न एआईजीमा बढुवा गरिएको थियो । पोखरेल २०७७ मंसिर २५ मै नयाँ सिर्जना गरिएको एआईजी पदमा बढुवा भएका थिए ।

पोखरेललाई भावी आईजीपी बनाउन प्रहरी संगठनको नियमावली मिचिएको लगायतको आरोप लगाउँदै संसदको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिमा उजुरीसमेत परेको थियो ।

उक्त उजुरीपछि समितिले तत्कालीन गृहमन्त्री रामबहादुर थापा ‘बादल’लाई समितिको बैठकमा बोलाएर एआईजीको पद सिर्जना र बढुवाबारे प्रश्न गरेको थियो । राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिमा जवाफ दिने क्रममा तत्कालीन गृहमन्त्री थापाले आफूले प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक पद थप गर्नेबारे प्रस्ताव पनि नगरेको र त्यसबारे आफूलाई कुनै जानकारी नभएको जवाफ दिएका थिए ।

हाल मन्त्री रहेकी शशी श्रेष्ठ सभापति रहेको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिले २०७७ मंसिर २४ गते सरकार, गृह मन्त्रालय र प्रहरी प्रधान कार्यालयको नाममा निर्देशन दिँदै एकल पद सिर्जना गरी एआईजीमा बढुवा गर्दा प्रहरी संगठनमै दूरगामी असर गर्ने भएकाले एआईजी पदमा बढुवा नगर्न र उक्त पद आवश्यक पनि नरहेको कारण बढुवा नगर्न पत्र पठाएको थियो ।

समितिले संसद चालू नभएको अवस्थामा अध्यादेशमार्फत् कानुन ल्याएर दूरगामी असर गर्ने निर्णय गर्नु उचित नहुने भन्दै प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षकमा कसैलाई पनि बढुवा नगर्न निर्देशन नै दिएको थियो । समितिको २२० औँ बैठकको निर्णय र निर्देशन यस्तो थियो ।

तर राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिले सरकार, गृह मन्त्रालय र प्रहरी प्रधान कार्यालयको नाममा निर्देशन दिएको भोलिपल्टै अर्थात् २०७७ मंसिर २५ गते ओली नेतृत्वको सरकारले पोखरेललाई एआईजीमा बढुवा गरेको थियो ।

पोखरेललाई मात्रै एआईजीमा बढुवा गरेपछि तत्कालीन सत्तारुढ दल एमालेभित्रै असन्तुष्टिसमेत देखियो । त्यसपछि एसएसपीमा छुटेका तर डीआईजीमा सँगै बढुवा गरिएका सहकुल बहादुर थापालाई एमालेकै महेश बस्नेत र गोकुल बास्कोटा समूहको दबाबमा एआईजीकै अर्को पद सिर्जना गरी बढुवा गरिएको थियो । थापालाई २०७८ असार २१ गते प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक अर्थात् एआईजी पदमा बढुवा गरिएको थियो ।

अन्य एआईजीहरु प्रहरी महानिरीक्षक शैलेश थापा क्षेत्रीसँगै १९ वैशाख २०७९ मा ३० वर्षे सेवा अवधिका कारण अनिवार्य अवकाशमा जाने भएपछि विश्वराज पोखरेल र सहकुल बहादुर थापालाई मात्रै प्रहरी महानिरीक्षकको दाबेदार मानिएको थियो ।

तर सरकार परिवर्तन भएसँगै शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले एआईजीको थप नयाँ पद सिर्जना गरी बसन्त पन्त, धिरजप्रताप सिंह र रवीन्द्र धानुकलाई एआईजीमा बढुवा ग¥यो । गत चैत १ गते सरकारले पन्तलाई एक नम्बरमा, सिंहलाई दुई नम्बरमा र धानुकलाई तीन नम्बरमा बढुवा गरेको थियो । पोखरेलकै ब्याचका तीनजना डीआईजी एआईजीमा बढुवा भएसँगै भावी आईजीपीका लागि ५ जना उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा देखिएका छन् ।

को बन्लान् भावी आईजीपी ?

अबको एकदुई दिनमै सरकारले नयाँ आईजीपीका लागि एआईजीबाट बढुवा गर्ने तयारी गरेको छ । यसबीच अबको आईजीपी को बन्लान् भन्ने चासो र चर्चा चुलिएको छ ।

तत्कालीन केपी ओली सरकारले बोकेर बढुवा गरेको कारण वर्तमान सरकार एआईजी विश्वराज पोखरलप्रति सकारात्मक छैन । ओली नेतृत्वको सरकारले स्थानीय तह र संसदीय निर्वाचनमा ‘सहजीकरण’का लागि पोखरेललाई आईजीपी बनाउने गरी नियम र प्राप्ताङ्क विपरीत बढुवा गरेको आरोप लाग्दै आएको छ । नेकपा एमाले निकट रहेको र क्षमताभन्दा पनि चाकडी र भनसुनकै आधारमा कुनै दलले बोकेर लगिदिएको कारण चाँडो बढुवा भएकै आधारमा मूल्याङ्कन नहुने भन्दै यतिबेला सरकारले कसलाई प्रहरी महानिरीक्षक बनाउने भनेर होमवर्क गरिरहेको सरकारमा रहेका एक मन्त्रीले बताए । उनले भने, ‘अहिले हामी नयाँ आईजीपीमा कसलाई बढुवा गर्ने भनेर तयारी गरिरहेका छौँ, उनीहरुको ट्रयाक रेकर्ड पनि हेरिरहेका छौं । हामी डीआईजी र एआईजीमा कहिले बढुवा भयो भनेरमात्रै हेरिरहेका छैनौं, इन्स्पेक्टरमा भर्ना हुँदा उनीसँगै को को थिए र उनीहरुको पर्फमेन्स कस्तो थियो भनेर पनि सुक्ष्म अध्ययन गरिरहेका छौँ ।’

कसैले कसैलाई बिना आधार र कारण खुसुक्क चाँडै बढुवा गरिदियो भनेर उसैलाई आईजीपी बनाउनुपर्छ भन्ने पक्षमा सरकार नरहेको ती मन्त्रीले बताए । एआईजी मध्येबाट, कार्यकुशलता, कार्यक्षमता, नेतृत्व बहन गर्न सक्ने क्षमता आदि सबैलाई हेरेर आईजीपी नियुक्त गर्न पाइने भएकाले सो कुराको सुक्ष्म अध्ययन गरिरहेको उनको भनाइ छ ।

सरकारले हाल एआईजी रहेकाहरु विश्वराज पोखरेल, सहकुल बहादुर थापा, धिरजप्रताप सिंह र रवीन्द्र धानुकमध्ये कुनै एक एआईजीलाई प्रहरी महानिरीक्षक बनाउन सक्नेछ । तर वर्तमान सरकारले नयाँ पद नै सिर्जना गरी डीआईजीबाट एआईजीबाट बढुवा गरेका कारण धिरज सिंह वा रवीन्द्र बहादुर धानुकमध्ये कुनै एकलाई आईजीपी बनाउन सक्ने सम्भावना प्रबल छ ।

 

प्रतिक्रिया सबै